مخالفتها از اجرای طرح ادغام مراکز آموزش عالی
ابلاغیه «تعیین فاز دوم ساماندهی مؤسسات آموزش عالی دولتی وابسته به وزارت علوم» توسط رئیسجمهور، در حالی وارد مرحله اجرایی شده که همچنان با اما و اگرهای جدی و مخالفتهای طیفی از نمایندگان مجلس و رؤسای دانشگاههای مشمول روبرو است.
به گزارش راه شلمچه، بر اساس این مصوبه، طرح ساماندهی آموزش عالی که از سال گذشته در دستور کار وزارت علوم قرار گرفته بود، وارد فاز دوم عملیاتی شده است. با این حال، به نظر میرسد شکاف میان دیدگاههای ستادی در وزارت علوم و واقعیتهای میدانی در استانها، اجرای این طرح را با چالشهای ساختاری و اجتماعی مواجه کرده است.
دغدغههای نمایندگان و چالشهای مدیریتی
مخالفت رؤسای دانشگاههای مشمول این طرح، تنها به مسائل اداری محدود نمیشود؛ بسیاری از این مدیران معتقدند اجرای شتابزده ادغامها میتواند به افت کیفیت آموزشی، کاهش انگیزه اعضای هیئت علمی و تضعیف هویت آکادمیک این مراکز منجر شود. در همین راستا، برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز با تکیه بر مطالبات مردمی در حوزههای انتخابیه، از تبعات این تصمیم در تضعیف جایگاه آموزش عالی در شهرهای کوچکتر ابراز نگرانی کردهاند.
تکرارِ یک گسل؛ بیم از تشدید اختلافات استانی
یکی از محورهای مهمی که در انتقادات کارشناسان و اعضای هیئت علمی دانشگاههای مشمول این طرح به چشم میخورد، بحث «پیامدهای اجتماعی و منطقهای» است. یک عضو هیئت علمی یکی از این دانشگاهها در گفتوگو با «راه شلمچه» با اشاره به سوابق تاریخی اختلافات بین مرکز استانها و شهرهای اقماری گفت:
«برخی از شهرهای استانها با مرکز اختلافات دیرینه دارند؛ این طرح به جای حل مسائل آموزش عالی، میتواند بستری برای تشدید اختلافات منطقهای و دامن زدن به نارضایتیهای محلی شود.»
به نظر میآید ادغام مراکز آموزش عالی تنها یک جابهجاییِ بودجه یا ساختار نیست، بلکه توازنی است که سالها بر اساس اقتضائات هر منطقه شکل گرفته و تغییر آن نیازمند مطالعات دقیق جامعهشناختی است؛ نه صرفاً دستورالعملهای اداری.
ضرورت بازنگری در الگوی اجرایی
آنچه اکنون به عنوان یک مطالبه جدی از سوی نمایندگان مجلس مطرح است، شفافسازی فرآیند تصمیمگیری در وزارت علوم است. انتظار میرود دستگاه متولی به جای اصرار بر اجرای یک الگوی واحد و یکسان برای تمامی استانها، با در نظر گرفتن نظرات نخبگان دانشگاهی، روسای مراکز آموزش عالی و نمایندگان مردم، از اجرای طرحی که ممکن است موجب تقابلهای بیهوده محلی و کاهش ضریب نفوذ آموزش عالی در مناطق محروم شود، جلوگیری نماید.
«راه شلمچه» در گزارشهای بعدی، ابعاد دقیقتر این ادغامها و همچنین واکنش کمیسیون آموزش مجلس به این مصوبه را پیگیری خواهد کرد.